Thứ năm, 04 02nd

Last updateThứ 5, 02 04 2020 1pm

Lịch sử - Văn hóa

"Sự thể xem ra không thẳng băng như mong muốn của những người thuộc hai quan điểm trái chiều về hai vị giáo sĩ phương Tây nói trên. Có một nhân tố khá nổi cộm nhưng lại bị cất giấu đằng sau những tranh luận chung quanh hai vị thừa sai phương Tây này. Sự thật là cả hai quan điểm trên đây đã chỉ là kết quả của hai định kiến chính trị vốn lưu cữu trên đất nước mình từ thế kỉ XIX đến nay. Chừng nào chưa cảnh giác với di sản của những hệ lụy quá khứ như thế thì cuộc đối thoại hay tranh luận -cho dù ai muốn nó chỉ là tranh luận học thuật thì kết quả vẫn chỉ là như... đang diễn ra hiện nay, không có điểm kết chung."

121619 3a

"Alexandre de Rhodes là một giáo sĩ Pháp đã đến Đàng Ngoài và Đàng Trong trong sứ mệnh truyền đạo Thiên Chúa, và chữ quốc ngữ chỉ là công cụ mà ông đã cùng các giáo sĩ phương Tây khác chế tác chỉ để phục vụ họ trong công việc truyền đạo mà thôi" (một quan điểm)

"Chữ quốc ngữ là cơ sở để tiếng Việt phát triển. Về mặt từ vựng, chữ quốc ngữ đã giúp tạo ra những từ mới nhằm hỗ trợ việc diễn đạt tư duy trong chiều sâu và đỉnh cao của nó. Về ngữ pháp, dấu chấm câu mà chữ quốc ngữ du nhập vào Việt Nam đã góp phần tích cực vào việc sáng tạo các câu văn viết một cách sáng sủa, mạch lạc…, điều mà chữ Nôm trước đây không có. Chữ quốc ngữ đã giúp diễn đạt tư duy logic, thể hiện những tư tưởng khoa học cách trọn vẹn hoàn hảo. Về mặt âm, chữ quốc ngữ giúp xác định chính âm cho tiếng Việt, tạo sự thống nhất chữ viết trong toàn lãnh thổ Việt Nam, cho dẫu Việt Nam có nhiều phương ngữ và nhiều dân tộc thiểu số."

12719 3a alexandre rhodes

Nhà truyền giáo Alexandre de Rhodes (Đắc Lộ) đã góp phần quan trọng vào quá trình truyền bá Công Giáo và việc hình thành chữ quốc ngữ tại Việt Nam

"Một số người Nam cho rằng vọng cổ phát xuất từ người Chàm ở miền Nam Trung phần (nhớ tiếc thuở xa xưa). Nhưng thuyết ấy không có chứng minh. Dù sao, đến cuối thập niên 1920, hồi thời "máy hát quay tay hiệu con chó có cái loa" (La voix de son maitre), thời dĩa hát hiệu "con gà" của hãng "Pathé", hồi đời "Thầy Năm Tú ở tại Mỹ Tho", đời mà khi diễn xong một tuồng hát, thì toàn ban ra trước sân khấu hát bài "Ma-Đờ-Long" (Madelon) để từ giã, thì trong Nam đã có bản nhạc "vọng cổ hoài lang", 20 câu, mỗi câu có 4 nhịp; đến đầu thập niên 30, lối năm 1935, 36, thì có nhóm nhạc sĩ ở Bạc Liêu đàn bản vọng cổ này mà kéo dài ra mỗi câu có lẽ 16 nhịp, nên lúc ấy trong Nam gọi là "vọng cổ Bạc Liêu" (hay là vọng cổ nhịp 16")."

9119 dochuyen

 

"Cách đọc chữ Hán bằng âm/từ Hán-Việt đã đáp ứng nhu cầu giao tiếp bằng bút đàm giữa quan lại cấp thấp người Việt với quan lại cấp cao người Hán, khiến cho bọn thống trị người Hán vẫn thực thi được quyền lực cai trị dân bản xứ. Hơn nữa, cách đó làm cho việc phổ cập chữ Hán trong người Việt trở nên dễ dàng, tức đáp ứng yêu cầu dạy chữ Hán của các vương triều người Hán. Vì vậy chúng không còn lý do cưỡng chế dân ta phải học nghe/nói tiếng Trung Quốc.

Cách đọc chữ Hán như trên đã có tác dụng không ngờ là làm cho người Hán dù có cai trị Việt Nam bao lâu thì cũng không thể tiêu diệt nổi tiếng Việt và Hán hóa được dân tộc ta. Có thể là khi bắt đầu sáng tạo cách đọc ấy, tổ tiên ta chưa nghĩ tới điều đó, nhưng rốt cuộc sáng tạo xuất sắc này đã giúp dân tộc ta tránh được nguy cơ bị người Hán đồng hóa. Đây là một thành công vĩ đại!"

81019 500 tranh tet

"Hai tuần chờ đợi… hai tuần ngẫm nghĩ sự đời. Có phải là phép lạ không? Nếu là sự tình cờ, sao có nhiều trùng hợp lạ lùng như thế? Nếu tôi không trở lại văn khố vào tháng 10-2014 (cũng không hiểu sao tôi trở lại vào lúc đó, vì trong thâm tâm tôi vẫn nghĩ là mình đã làm hết sức mình rồi, trở lại đấy cũng chỉ mất công thôi)… Nếu lúc trở lại tôi không gặp người đàn bà Việt Nam (bà ta nói làm việc ở đây lâu rồi, nhưng có nhiều người thay phiên nhau, không phải lúc nào bà cũng ngồi đấy, và đây là lần đầu tiên tôi gặp bà)… Nếu khi sách xuất bản tôi không có ý trở lại văn khố tặng sách… Nếu khi đến tặng sách không gặp bà người Việt… Nếu bà người Việt không sực nhớ ra ông Lafargue (6 tháng trước bà có nhớ ra đâu, nếu nhớ ra thì kết luận cuốn sách tiếng Pháp đã khác rồi)… Nhiều chữ "nếu" quá. Có một ông Tây nào đó nói là "với những chữ "nếu", tôi có thể bỏ tháp Eiffel vào trong một cái chai"! Hay là nhờ có vợ tôi lần đầu tiên đi cùng đã mang lại may mắn cho tôi?"

De_pre_inconnu-PhamNgocLan

"Bà về nói lại với mợ thì mợ không tin tí nào cả, thật ra là không muốn tin nhưng vẫn bị ám ảnh, và mợ cứ lo ngay ngáy vì hồi đó trẻ sơ sinh cũng dễ mất lắm, nhất là trong điều kiện sống khó khăn, ăn uống thiếu thốn, thuốc men không có. Khi thấy con lớn lên khỏe mạnh, mợ quên dần lời ông thấy bói mù kia, không còn nghĩ tới nữa. Không ngờ khi con được 4 tuổi thì được ông Trung tá Pháp về hưu cho biết là cha con đã tử trận lúc con mới được 14 tháng."

De_pre_inconnu-PhamNgocLan

.."De Père Inconnu” (“Cha Vô Danh”) của tác giả Phạm Ngọc Lân được nhà xuất bản lớn L’Harmattan ở Paris xuất bản và phát hành đầu tháng 2-2015

 

1- 2- 3- 4- 5- 6- 7- 8- 9- 10- 11- 12-  ...

"Ngày đầu tiên ở đây tôi đã dành để đi thăm quê ngoại là làng Hà Hồi, nơi tôi đã gặp lại một bà dì 85 tuổi còn nhớ tôi ngày xưa – như một phép lạ! Chiều về, tôi muốn đi bộ quanh hồ Hoàn Kiếm để xem mình còn nhớ gì không. Cảm giác đầu tiên là cái hồ rất bé so với trí nhớ của tôi. Đối với đứa bé 7 tuổi thì cái gì cũng lớn cả, nhìn ra mặt hồ thấy bao la bát ngát vì bé quá có thấy bờ bên kia đâu! Tôi có cảm giác nó còn nhỏ hơn cả hồ Xuân Hương ở Đà Lạt là một cái hồ nhân tạo do một đập nước ngăn con suối, bề ngang không rộng lắm nhưng bề dài khá dài. Hồ Hoàn Kiếm nhỏ thật, nhưng rất đẹp và có cái lợi là có thể thả bộ đi quanh một vòng ngắm liễu rủ ven hồ mà không thấy mệt."

De_pre_inconnu-PhamNgocLan

.

."De Père Inconnu” (“Cha Vô Danh”) của tác giả Phạm Ngọc Lân được nhà xuất bản lớn L’Harmattan ở Paris xuất bản và phát hành đầu tháng 2-2015

 

1- 2- 3- 4- 5- 6- 7- 8- 9- 10- 11- 12- 13- 14- 15- 16- 17- 18- 19- 20-

"Có như vậy, chúng ta mới có thể sáng suốt, công bằng và hợp lý khi nói, khi viết, lúc đánh giá về con người Ngô Đình Diệm và hiểu được cái lý do: Tại sao lúc này lại có rất nhiều người nghĩ lại, so sánh những cái tốt đẹp, xấu xa trên mảnh đất miền Nam Việt Nam từ ngày chia đôi đất nước, 20 tháng 7-1954, cho tới lúc này, mới thấy tiếc thương và nhất quyết Phục hồi giá trị lịch sử cho vị Tổng Thống đầu tiên thành lập nền Đệ Nhất Cộng Hòa cho miền Nam Việt Nam, dù trong hoàn cảnh đất nước gặp bao nhiêu khó khăn, mà vẫn tạo được 9 năm an bình, thịnh trị, xây dựng nền móng căn bản cho một nền Dân Chủ, Tự Do tươi sáng: Ngô Đình Diệm!"

 

110318 2a

BBT: Tìm hiểu lịch sử các cộng đồng sinh sống trên đất nước Việt Nam phải là một ưu tư của mọi nỗ lực nghiêm chỉnh nhằm đóng góp xây dựng Việt Nam tương lai. Chúng tôi xin giới thiệu công trình của tiến sĩ dân tộc học Nguyễn Văn Huy (Paris), qua loạt 8 bài viết, tìm hiểu về cộng đồng người Chăm tại Việt Nam. Bài 7: Cố gắng tồn tại trong khó khăn.

 

My Son hollyland 

Một di tích còn sót lại của người Chăm nay là địa điểm du lịch Thánh địa Mỹ Sơn - Courtesy photo

Bài 1Bài 2, Bài 3Bài 4, Bài 5, Bài 6, Bài 7, Bài 8

 

Giáo sư Nguyễn Đăng Hưng, một chuyên gia giáo dục Việt Nam, nguyên là giảng viên đại học Liège - Bỉ, đang thực hiện một số dự án vinh danh chữ quốc ngữ, như một cách để tỏ lòng tri ân với những người giúp sáng khai sinh ra tiếng Việt và bảo vệ văn hóa Việt nhất là trong thời buổi sự lấn lướt của Trung Quốc trên lãnh thổ VN ngày càng gia tăng.

 

 

truong-vinh-ky-gia-dinh-bao

Học giả Trương Vĩnh Ký và Gia Định Báo

 

Lịch sử Việt Nam thời kỳ mở nước, trước khi thoát hẳn khỏi ách đô hộ ngàn năm Bắc Thuộc còn nhiều góc khuất, thiếu thông tin, và gây ra sự tranh luận trong giới sử gia. Một phần nguyên nhân quan trọng là do chính sách của người Hán đối với người Việt, như đốt sách, đồng hóa, … Nhà Triệu do Triệu Vũ Đế - tức Triệu Đà lập nên năm 207 trước Công nguyên là một trong những phần lịch sử dân tộc còn tranh luận như vậy.

 

 

052818_1

Rất nhiều nơi trên đất Việt Nam, theo thống kê của Trung tâm Minh Triết là hơn 30 nơi thờ Triệu Vũ Đế - RFA

footer_banner_5