Thứ ba, 06 18th

Last updateThứ 3, 18 06 2019 2pm

Xã hội - Môi trường - Kinh tế

Làng mai Bình Định và những nỗi lo

Nói về làng trng hoa mai, có thể nói rng Vit Nam chỉ có ba làng mai ln, đó là làng mai Bình Đnh vi qui mô hàng ngàn hecta, làng mai Thủ Đc vi qui mô hàng trăm hecta và làng mai Hi An vi qui mô vài chc hecta. Trong đó, mai Hi An ni tiếng đp, quí nhưng li hiếm, mai Thủ Đc thì chỉ đủ cho thị trưng min Nam, chỉ có mai Bình Đnh là bao phủ thị trưng từ min Trung ra tn min Bc. Và nếu như xứ An Nhơn, Bình Đnh trưc đây ni tiếng vi nhiu làng nghề như lò rèn, nuôi nga, làm nón nga, trng mai… theo thi gian, hu hết các làng nghề đu mai mt, cm cự qua ngày thì chỉ có làng mai ngày càng phát trin và đưc xem là mô hình nông nghip thông minh bi hiu quả kinh tế rt cao ca nó.

010619 2

Một vườn mai đang được tạo dáng Bonsai ở Bình Định - Photo: RFA

Trng mai như nuôi con

Nói về nghề trng mai, nông dân Nguyn Văn Minh, ở huyn An Nhơn, Bình Đnh, chia s“Mai nó ra hoa xong ri nó cho ra ht, ri mi ly ươm ri mi trng. Mai ra 5 lá, 6 lá mi trng đưc. Tiết tháng 4 trng mi ngon.”

Ông Minh nói thêm là nói về nghề trng mai, sự cc nhc chng khác nào nuôi con nh, phi hái tng ht mai, phơi khô vi lưng nng va phi và đi đủ ngày đủ tháng sau khi phơi khô, ủ cho ht mm nhú ra mt chút mi ươm ra đt. Khi cây mai con đưc vài tháng tui thì bt đu trng vào chu và nuôi cây như thể nuôi đa tr, sáng, trưa, chiu, ti đu có mt trong vưn mai để chăm sóc, xem màu tng chiếc lá để dự đoán sc khe ca cây. Mt cây mai mun bán ra thị trưng phi tn ít nht bn năm thì mi trổ hoa. Nhưng cây mai trổ hoa chưa chc đã bán ra thị trưng đưc nếu như dáng không đủ vng. Thưng thì ngưi ta bán ngoài thị trưng nhng cây mai từ 4 tui đến 6 tui. Đó là mai chưng Tết thun túy, chỉ ly hoa chứ ít quan tâm đến dáng dp theo kiu bonsai.

Chia sẻ về mai bonsai, ông Trn Văn Tý, mt nông dân trng mai chia s: “Nói về cây mai bonsai coi cho đưc, quá trình to đưc rt là khó. Thì phi la cây cho nó khe, ct cách cho khe, hoa đp ri ghép vào chơi. Quá trình cũng phi mt 4 đến 5 năm trở lên mi to ra cây bonsai đp đưc. Nhng cây trên 5 năm như cành, vết so, chi tiết đy đ… đp mi chơi đưc, phi bố trí thêm cái chu na mi chơi đưc, ct không cũng 10 triu, tn cái chu cũng 5 triu… quá trình lên thì cũng phi mt ít nht 20 triu…”

Mt cây mai bonsai có tui đi ít nht cũng phi 10 năm. Và giá mt cây mai bonsai trên thị trưng dao đng từ 20 triu đng đến hàng tỉ đng, tùy thuc vào độ tui và dáng dp. Thưng thì vi nông dân, mi cây mai bonsai đưc bán trung bình 1 triu đng trên 3 tui. Nhưng qua 10 tui thì cách tính khác đi, ví dụ như cây mai 100 tui có thể bán vi tin t. Nhưng cả hàng ngàn hecta mai ca hơn mt ngàn gia đình trng bán trên đt An Nhơn chỉ có gii lm vài ba cây mai có tui thọ từ 100 năm trở lên. Và đương nhiên các chủ n gi đây là “cụ mai”, xem như ca gia bo, chng bao giờ bán ra thị trưng.

Đây cũng chính là đim khác bit ca làng mai bi ai cũng mun giữ gia bo, giữ nghề nên luôn có ý cu tiến và ham hc hi. Và cũng có lẽ vì thế mà làng mai ngày càng phát trin, hu như mi nông dân trng mai ở An Nhơn đu biết và thun thc vic ghép cành to ra nhng chu mai Tết đp, bán ra thị trưng vi giá cả phi chăng.

Ông Sơn, mt ngưi trng mai chia s“Thi gian mà mình trng cây nó kéo nha lên đu mt chút ghép mi tt. Chứ ghép sm quá không kp kéo nha thì nó bị ngt mt, tt nht là khi nó kéo mnh nha lên ri mình ghép vô mi dễ ghép. Như mai mun đp thì mình ghép mai thôi chứ không ghép đưc vi thứ cây khác.”

Nhng ni lo

Ông Nguyn Hùng, chủ mt vưn trng mai ở Bình Đnh chia s“Bây giờ mà nói mt sào mai thu nhp thì từ khi trng đến khi thu mt khong 4 năm. Như mình trng vưn 1000 cây thì đến năm thứ tư thì mi thu nhp, đưc khong 200 triu, 300 triu mt năm. Như mai chơi hoa thì tiêu thụ cả c còn mai bonsai thì tp trung chơi cho min Trung hoc min Nam. Sp ti đây thì còn đi ra min Bc na, vì va ri cũng đã đưa ra min Bc đưc ri.”

Ông Hùng chia sẻ thêm là thưng niên, chng gia tháng 11 âm lch thì các nhà vưn sẽ có các nhà buôn từ các tnh đến thăm thú, chn cây và đt cc, đến gia tháng Chp thì cây bt đu chuyn đi các tnh. Và mai Bình Đnh trong vài năm trở li đây đã có mt trên các tnh min Bc, đây là nim vui ln ca ngưi nông dân vì đu ra cho nông sn quyết đnh cho vic trng trt kéo dài nhiu năm ca h.

Một góc vườn mai ở Bình Định
Một góc vườn mai ở Bình Định Photo: RFA
 
Nhưng ông Hùng cũng tỏ ra lo lng bi thi tiết năm nay ít mưa, nng m liên tc, điu này dễ dn đến vic cây mai sẽ trổ nụ sm, ưc chng đu tháng Chp đã đơm bông và rt khó để giữ hoa lâu tàn nếu tri vn c nng. Mà vi nhà vưn, vic ép cây mai nở sm 5 ngày, 10 ngày thì có thể làm đưc, nhưng giữ không cho mai nở sm là vic ngoài khả năng, nếu có giữ chăng thì cũng đưc chng 3 đến 5 ngày là cùng, sau đó nếu không để mai nở tự nhiên ngoài ánh sáng thì lá sẽ vàng, hoa sẽ thi.

Ông Phú, mt nông dân trng mai khác chia s“Cây mai thì lt trưc Tết khong mt tháng, tùy theo ging na, lnh thì mình lt sm, nng thì mình lt mun hơn chút nhưng ép quá cây cũng mt sc, để nó nở tự nhiên thì tt hơn.”

Ông Phú cũng cho hay rng đây không phi ln đu nhng ngưi trng mai như ông mi tháng 10 đã bt đu nơm np lo s. Còn nhớ cách đây 4 năm, mai ở xứ ông nở trưc Tết hơn cả tháng vì lt ln đi qua, nhng cây mai hoc là chết đi hoc ngâm mình trong nưc bị rng hết lá, cây ra nụ sm và nở sm mc cho ngưi trng hoa làm đủ mi cách. Ri ba năm trưc, do lnh quá, mai ngm búp không nở kp Tết, hai năm trưc, mai li nở rộ trưc Tết không bán đưc nhiu vì tri quá nóng.

Ông nói rng suy cho cùng thì ngưi làm nông bao giờ cũng kh, bi ngưi tính không bng tri tính. Ông chỉ cu mong nhng ngày sp ti đây tri sẽ lnh hơn chút để có thể hãm mai nở đúng vào dp Tết, để gia đình ông cũng như nhng ngưi trng mai khác thu đưc chút li sau bao năm bỏ công chăm sóc và cũng để họ có thể giữ đưc ngh trng mai không bị mai mt như nhng ngh lâu năm khác ở xứ An Nhơn.

Nhóm phóng viên tưng trình từ Vit Nam, RFA

footer_banner_5